The Future is NOW
Duurzaam. Ecologisch. Herbruikbaar. En bovenal: verrassend prettig om in te wonen.

NOW Lindow is veel meer dan een huis met een bijzondere indeling. Het laat zien dat circulair bouwen niet bij mooie plannen hoeft te blijven. De naam NOW staat voor Nachhaltig, Ökologisch en Wiederverwendbar: duurzaam, ecologisch en herbruikbaar. Het uitgangspunt was een huis te ontwerpen dat zorgvuldig omspringt met natuurlijke grondstoffen, materialen toepast die passen binnen biologische en technische kringlopen en opgaat in zijn omgeving. Het project maakt duidelijk dat toekomstgericht bouwen niet ten koste hoeft te gaan van wooncomfort of eigentijdse architectuur.

Meer dan een huis van stro

NOW Lindow is een huis met stro als bouwmateriaal, maar daarmee is lang niet alles gezegd. Het draait hier niet om één materiaal, maar om een andere kijk op bouwen. Een benadering die zich laat inspireren door natuurlijke kringlopen, zuinig omspringt met grondstoffen en het welzijn van bewoners net zo belangrijk vindt als de eisen aan het gebouw. Wooncomfort hangt daarbij niet alleen af van de materiaalkeuze of geavanceerde installaties, maar vooral van de slimme wisselwerking tussen architectuur, constructie en natuurlijke processen.

Hout, stro, leem en kalk bepalen voor een groot deel de constructie van NOW Lindow. De met stro geïsoleerde buitenwanden combineren hernieuwbare materialen met een dampopen bouwwijze.

Een klein kijkvenster in de buitenmuur laat zien wat normaal gesproken verborgen blijft: de stro-isolatie.

Architect en permacultuurontwerper Alessandro Tonnarelli is de drijvende kracht achter deze aanpak. Zijn belangstelling voor permacultuur was een logische volgende stap in zijn werk als architect. Hij wil architectuur laten aansluiten op natuurlijke kringlopen en gebouwen beschouwen als onderdeel van een groter geheel.

Wat is permacultuur?

De term permacultuur werd in 1978 geïntroduceerd door de Australische ecologen Bill Mollison en David Holmgren. Het idee ontstond vanuit de vraag hoe landbouw op de lange termijn in harmonie met natuurlijke kringlopen kan functioneren. Inmiddels worden de principes van permacultuur ook toegepast in de architectuur, stedenbouw en andere vakgebieden.

Permacultuur kent drie ethische uitgangspunten:

• Earth Care (zorg voor de aarde)

• People Care (zorg voor mensen)

• Fair Share (het eerlijk delen van grondstoffen en middelen)

Samen vormen deze uitgangspunten de basis voor ontwerpen die aansluiten op natuurlijke kringlopen, zorgvuldig omgaan met grondstoffen en het welzijn van mensen centraal stellen.

Zo ontstond het idee voor NOW Lindow: een huis dat laat zien hoe moderne architectuur, zorgvuldig ontwerp en circulair bouwen prima samengaan met respect voor de natuur. Het ontwerp breekt bewust met het traditionele beeld van ecologisch bouwen. Geen bekende ‘eco-uitstraling’, maar strakke lijnen, hoogwaardige materialen en eigentijdse architectuur.

Bezoekers zijn vaak verrast: een gebouw dat volledig inzet op natuurlijke materialen en herbruikbaarheid kan er ook heel eigentijds uitzien en vanzelfsprekend aanvoelen.

Een huis dat ademt

Bij NOW Lindow blijven de principes van permacultuur niet bij theorie. Ze zijn terug te zien in vrijwel elke ontwerpkeuze, van de bouwmaterialen tot het binnenklimaat.

Leem, kalk, hout en stro zijn niet alleen vanwege hun bouwtechnische eigenschappen gekozen. Samen vormen ze een dampopen gebouwschil die vocht kan opnemen, tijdelijk vasthouden en later weer afgeven. Dat helpt om het binnenklimaat in balans te houden, zonder dat daar ingewikkelde technische installaties voor nodig zijn.

Daarom noemt Alessandro Tonnarelli het huis ‘ademend’. Daarmee bedoelt hij dat de gebouwschil op natuurlijke wijze helpt om de temperatuur en luchtvochtigheid te reguleren. Volgens de architect merk je dat zodra je binnenstapt: het huis voelt rustig aan en de lucht is aangenaam.

Zon, begroeiing en natuurlijke ventilatie: de ligging en oriëntatie van het huis dragen bij aan een aangenaam binnenklimaat.

De ruwbouw staat in slechts drie dagen

Ook de bouw verliep opvallend snel. Na de voorbereidende werkzaamheden, het inmeten en het grondwerk werden begin juni de schroeffunderingen in één dag geplaatst. Het monteren van de vooraf vervaardigde bouwelementen kostte vervolgens slechts drie dagen. Daardoor kon op 12 juni al het hoogste punt van de bouw worden gevierd. Daarna duurde het nog enkele maanden voordat het huis klaar was voor bewoning. In december van datzelfde jaar vierden de bewoners er voor het eerst kerst.

Dankzij de metalen schroeffunderingen was een betonnen funderingsplaat niet nodig. Mocht het huis ooit worden gedemonteerd, dan kunnen ook de schroeffunderingen weer uit de grond worden gehaald, zonder resten achter te laten.

De korte montagetijd laat zien wat vergaande prefabricage kan opleveren. Tegelijk bewijst het project dat efficiënt bouwen prima samengaat met ambachtelijke kwaliteit.

Een halfjaar na de start van de bouw vierden de bewoners hun eerste kerst in NOW Lindow.

Materialen met toekomst

Circulair bouwen was een belangrijk uitgangspunt bij vrijwel iedere keuze. Zo kreeg het huis geen betonnen fundering, maar schroeffunderingen die later weer verwijderd kunnen worden en de bodem zo min mogelijk verstoren.

Diezelfde gedachte zie je terug in de materiaalkeuze. Hout, leem en stro zijn hernieuwbare materialen die zo zijn toegepast dat ze lang meegaan en later opnieuw in de materiaalkringloop kunnen worden opgenomen.

Voor Alessandro Tonnarelli moest het huis geen toekomstig bouwafval zijn, maar een materialenbank waar volgende generaties uit kunnen putten.

Die ambitie gaat verder dan de buitenwanden. Ook voor de technische onderdelen zocht het ontwerpteam naar oplossingen die lang meegaan en passen bij het circulaire concept.

Ook het dak is onderdeel van het geheel

Ook het dak is volgens die principes ontworpen. Het is voorzien van een HERTALAN® EASY COVER EPDM-dakfolie, een groendak en een installatie met zonnepanelen.

Bij de productkeuze waren vooral de lange levensduur van de dakafdichting en de toepasbaarheid binnen een circulair bouwconcept bepalend. Op basis van langetermijnonderzoek kent onderzoeksinstituut SKZ aan EPDM een levensduur van meer dan 70 jaar toe. De HERTALAN® EPDM-dakfolie heeft bovendien een Cradle-to-Cradle Bronze-certificering.

De dakafdichting sluit daarmee aan op het uitgangspunt van het hele huis: zorgvuldig omgaan met grondstoffen en materialen zo lang mogelijk bruikbaar houden.

Onder het groendak beschermt HERTALAN® EASY COVER, een Cradle-to-Cradle-gecertificeerde EPDM-dakfolie, het dak langdurig. De begroeiing draagt in de zomer bovendien bij aan een prettig binnenklimaat.

Architectuur voor de toekomst

Veel ideeën die tegenwoordig worden besproken onder termen als circulaire economie, lowtech en gezond wonen, horen binnen de permacultuur al tientallen jaren bij de basis. NOW Lindow laat zien hoe die principes in de architectuur kunnen worden toegepast.

NOW Lindow is daarmee meer dan een experimenteel woonhuis. Het laat zien hoe ideeën uit natuurlijke kringlopen vorm kunnen krijgen in eigentijdse architectuur. Deze manier van bouwen is geen toekomstbeeld: ze is nu al mogelijk.

Ook buiten de regio trekt NOW Lindow de aandacht, onder meer in de architectuurwereld. Het project stond op de longlist in de categorie „Sustainable Buildings“ der Dezeen Awards 2025 en behoorde bij de Heinze ArchitekturAWARD 2025 tot de tien projecten die kans maakten op de publieksprijs.

PROJECTGEGEVENS

Project: NOW Lindow
Opdrachtgever: particulier
Locatie: Lindow (Mark), Brandenburg
Bouwtijd: mei tot en met december 2024
Woonoppervlak: 90 m²
BVO: 120 m²
Bouwkosten: € 300.000 (€ 2.500/m² BVO)

Constructie: met stro geïsoleerde houtskeletbouw, geprefabriceerde bouwdelen, leem- en kalkstucwerk, groendak met EPDM-dakafdichting, schroeffunderingen, zonnepanelen met batterijopslag en infraroodverwarming.

BETROKKEN PARTIJEN

• Architectuur en projectmanagement: strohtektur | Alessandro Tonnarelli, Berlijn

• Constructief ontwerp: Frank Haase, Leverkusen

• Strobouw: Halm GmbH, Hohenmocker

• Leem- en kalkpleisters: Jason Adkins, Berlijn

• Schroeffunderingen: Winkelmann Foundations Screw

• Dakafdichting: CARLISLE® Construction Materials Europe | HERTALAN® EASY COVER EPDM-dakafdichting